ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಸಿದಾಗ 1–2 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತರಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು, ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಗಂಭೀರವಾದ ಕಾನೂನು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಕರಣವು ಕುಟುಂಬದ ಒಳಗಿನ ವಿವಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ತಂದೆಯ ಆದಾಯದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನು. ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ತಾಯಿ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಶೇಷ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಮಗನ ವಾದ ಪ್ರಕಾರ, ತಾಯಿ ಆಸ್ತಿಯ ಖರೀದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಅಲ್ಲ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಕೇವಲ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಸ್ತಿ ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಹಣದ ಮೂಲವೇ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ. ಪತಿ ತನ್ನ ಆದಾಯದಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನು ಆಧಾರ
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 114 ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಆದಾಯದಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಪತಿಯೇ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ನಿ ಸಂಬಳ ದಾಖಲೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಹಣಕಾಸು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಸ್ತಿ ಅವಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ತೀರ್ಪು, ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಿದೆ.